Van digitale afhankelijkheid naar strategische autonomie

Op 1 april 2026 organiseerde de Netherlands Academy of Engineering (NAE), samen met TNO en Arthur D. Little, rondetafelgesprekken over digitale soevereiniteit en strategische autonomie. Bestuurders en experts uit bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid spraken daar open over de groeiende afhankelijkheid van niet-Europese technologieën en de gevolgen daarvan voor Nederland en Europa.

De gesprekken lieten zien dat digitale afhankelijkheden diep verankerd zijn en vaak onvoldoende in beeld. Tegelijk is volledige digitale autonomie geen realistisch (of wenselijk) doel. De uitdaging ligt in het maken van bewuste keuzes: waar wil en moet je controle houden, en waar accepteer je afhankelijkheid?

Uit de discussies komen een aantal duidelijke conclusies naar voren:

  • Volledige autonomie is niet haalbaar – het doel verschuift naar strategische interdependentie, met voldoende controle om te kunnen schakelen wanneer nodig.
  • Gebrek aan inzicht is een groot probleem – veel organisaties hebben geen volledig beeld van hun digitale en AI-afhankelijkheden.
  • Veerkracht vraagt om andere keuzes – minder focus op efficiëntie, meer op flexibiliteit, modulariteit en het vermijden van lock-in.
  • Uitvoering is de grootste bottleneck – niet geld of technologie, maar coördinatie, consistent beleid en capaciteit bepalen het tempo.
  • Overheid en bedrijfsleven moeten samen optrekken – met gerichte investeringen in kritieke sectoren en sterkere Europese samenwerking.

Lees hier in meer detail de uitkomsten van de rondetafelgesprekken: